Jumla ya majosho 64 kati ya 141 sawa na asilimia 45% ya majosho yaliyopo mkoani Kagera yanafanya kazi. Hali ya uogeshaji mifugo imeendelea kuimarika na hivyo kupunguza magonjwa yanayoenezwa na kupe. Miradi inayotekelezwa chini ya Mipango ya Maendeleo ya Kilimo ya Wilaya (District Agricultural Development Plans –DADPs) na kuwepo kwa dawa za ruzuku ya serikali kunasaidia sana juhudi za mkoa katika kuimarisha huduma za majosho

Malambo

Mahitaji ya malambo katika mkoa ni 81 na jumla ya malambo 15 yanafanya kazi. Malambo yaliyopo yanatosheleza kuhudumia jumla ya ng'ombe 36,416

Machinjio

Mkoa unazo machinjio ndogo 55 na machinjio kubwa moja katika Manispaa ya Bukoba. (Jedwali Na. 5). Wizara ya Maendeleo ya Mifugo na Uvuvi inatarajia kujenga machinjio kubwa ya Kisasa katika mji wa Kyaka katika Halmashauri ya Wilaya ya Missenyi. Mkoa unapendekeza kuwa ujenzi wa machinjio hiyo uende sambamba na ujenzi wa kiwanda cha kusindika ngozi pamoja na kiwanda cha kutengeneza bidhaa za ngozi

Minada ya Mifugo

Jumla ya minada 11 inafanya kazi kati ya minada 14 iliyopo.

 

Magonjwa ya Mifugo

Kuimarika kwa huduma za majosho na upatikanaji wa dawa ya ruzuku ya serikali ya kuogesha mifugo, kumesaidia idadi kubwa ya mifugo kuogeshwa na hivyo kupunguza magonjwa yanayoenezwa na kupe ingawaje bado magonjwa yanaendelea kujitokeza. Katika kipindi cha Julai hadi Desemba, 2010 Ugonjwa wa Miguu na Midomo (Foot and Mouith Disease -FMD) umejitokeza katika Halmashauri za wilaya za Karagwe, Muleba, Chato na Bukoba. Hii kwa kiwango kikubwa imesababishwa na muingiliano wa mifugo unaosababishwa na mifugo kuingia kutoka nchi jirani bila kufuata taratibu na sheria.

Chanjo ya Kuzuia Magonjwa ya Mifugo

Mkoa umeendelea kutoa chanjo za mifugo ili kuzuia magonjwa mbali mbali kama vile Ugonjwa wa Miguu na Midomo(FMD); Ugonjwa wa Homa ya Mapafu (CBPP); Ugonjwa wa Kisiki cha Ngozi (LSD), Ugonjwa wa Ndigana Kali (ECF), Ugonjwa wa Chambavu (BQ), Kichaa cha Mbwa, Mdondo wa Kuku na Ugonjwa wa Gumboro. Mkoa wa Kagera unatekeleza Mpango wa Kitaifa wa kutokomeza Ugonjwa Homa ya Mapafu (Roll Back Plan) ambapo chanjo ya awamu ya Kwanza ilianza tarehe 28 Mei, 2010.

Uhimilishaji wa Mifugo

Uhimilishaji wa ng'ombe wa maziwa na wale wa asili kwa kutumia mirija umeendelea kufanyika kwa wafugaji kupitia Halmashauri, Bodi ya Udhamini ya Mkoa (KAGERA DAIRY DEVELOPMENT TRUST- KADADET), na Watu binafsi kwa kutumia mbegu bora za mifugo.

Mafunzo kwa Wafugaji

Mwaka 2001 serikali ya Uholanzi ilikabidhi Chuo cha Wafugaji cha Kikulula, Karagwe kwa Wizara ya Maji na Maendeleo ya Mifugo kwa wakati huo. Wataalam kupitia KADADET wameendelea kutoa mafunzo ya mifugo kwa kutumia michango ya wafugaji na Halmashauri za wilaya . Tunashukuru Wizara ya Maendeleo ya Mifugo na Uvuvi na Halmashauri ya wilaya ya Karagwe kwa kuendelea kuchangia katika ukarabati wa Chuo hicho. Ili kutoa elimu bora kwa wakulima na pia mpango wa Wizara ya Maendeleo ya Mifugo na Uvuvi ya kutaka kukipandisha hadhi chuo hicho na hatimaye mwaka ujao wa fedha 2011/2012, chuo hicho kuanza kutoa mafunzo ya wataalamu katika ngazi ya Cheti na Astashahada, ili kujikimu na uhaba wataalamu wa mifugo tulionao nchini.

Uogeshaji wa Mifugo

Mifugo imeendelea kuogeshwa kwenye majosho ili kuua makupe na mbung'o kwa ajili ya kuzuia magonjwa. Baadhi ya wananchi huogesha mifugo yao kwa kutumia pampu za mikono pamoja na kutumia dawa za kupaka mgongoni. Idadi ya mifugo inayoogeshwa inaendelea kuongezeka kutokana na upatikanaji wa dawa za ruzuku ya Serikali, ujenzi na ukarabati wa majosho. Mkoa ulipokea lita 2,048.73 mwezi Juni 2010 na nyongeza ya lita 2,500 jumla lita 4,548.73 za dawa ya ruzuku ya kuogesha mifugo aina ya Paranex Ò (Alphacypermethrin) zenye thamani ya Tsh. 181,949,200. Mahitaji halisi ya dawa yalikuwa ni lita 9,050 ya dawa aina ya Paranex (Alphacypermethrin), lita 1,000 za Ecotix® (Cypermethrin), lita 360 za Cybadip® (Cypermethrin) na Lita 1,000 za dawa ya zamani ya Ruzuku ya Bayticol® (Flumethrin) sawa na jumla ya lita 11,410 . Ili wafugaji wa ng'ombe wa maziwa wanaotii masharti ya kufugia ndani (zero grazing) waweze pia kunufaika na dawa ya ruzuku tunaomba wigo wa aina za dawa zinazotolewa upanuliwe ili dawa za kupaka mgongoni (pour on preparation) ziweze kupatikana kwa bei nafuu. Mchanganuo wa kiasi cha dawa ya ruzuku iliyosambazwa katika Halmashauri umeambatishwa na taarifa hii (Jedwali Na. II)

Changamoto:

1. Mkoa unahitaji gari maalum kwa ajili ya kukabiliana na maafa yanayotokana na magonjwa ya milipuko. Usafiri huu unaweza kupatikana kupitia Mpango wa kuzuia Kichaa cha Mbwa chini ya Wizara ya Maendeleo ya Mifugo na Uvuvi au Mkakati wa Kujikinga na Mafua Makali ya Ndege kupitia Jumuiya ya Afrika Mashariki kama ilivyo kwa nchi za Rwanda na Burundi .
2. Mkoa bado una nia ya kujifunza maendeleo ya usindikaji wa ngozi na utengenezaji wa bidhaa zinazotokana na ngozi nchini Ethiopia hususan katika jiji la Addis Ababa endapo fedha ya kugharamia safari hiyo ya mafunzo itapatikana.
3. Zipo jitihada za kutosha za kuajiri wataalam wa mifugo katika Halmashuri ingwaje bado wataalam wengine wapatao 53 wanahitajika.
4. Mifugo imeendelea kuingia kutoka nchi jirani bila kufuata taratibu na sheria na kusababisha kuingia na kusambaa kwa magonjwa ya milipuko.
5. Kuna upungufu wa Vituo 6 vya Ukaguzi wa Mifugo vya mpakani (Veterinary Check Points).
6. Bado mgongano wa kimawazo kati ya wananchi na Wawekezaji wa huria za Kampuni ya ranchi za Taifa (NARCO) haujaisha.
7. Uibuaji wa miradi ya Mifugo kwenye fedha za Maendeleo (ASDP) kutoka kwa wananchi bado ni mdogo na uchangiaji ni mkubwa kwa miradi inayogharimu fedha nyingi.
8. Hakuna uwekezaji wa kutosha katika Sekta ya mifugo ikiwa ni pamoja na usindikaji wa mazao ya mifugo kama vile ngozi na maziwa.
9. Kuna uhaba wa majokofu kwa ajili ya kuhifadhi dawa za chanjo zinazopokelewa mkoani kabla hazijasambazwa katika Halmashauri.

Mikakati ya Mkoa Katika Sekta ya Mifugo

Mkoa wa Kagera umejiwekea mikakati ifuatayo katika kuendeleza Sekta ya mifugo ili kuwawezesha wananchi kujiongezea kipato na kupambana na umasikini:-

•  Kuufanya Mkoa wa Kagera kuwa huru kwa Magonjwa muhimu (Disease Free Zone) ili kupata soko la uhakika ndani na nje ya nchi kwa kushirikiana na nchi jirani za Uganda , Rwanda , na Burundi kuweka mpango shirikishi katika kutokomeza magonjwa muhimu ya mifugo.

•  Kujenga vituo 6 vya Ukaguzi wa Mifugo vya mpakani (Veterinary Check Points) kwa kushirikiana na Halmashauri za wilaya husika pamoja na Wizara ya Maendeleo ya Mifugo na Uvuvi.

•  Kupata majokofu 3 (majokofu ya ubaridi wa kawaida 2 na jokofu la kugandisha 1) kwa ajili ya kuhifadhi dawa za chanjo mkoani kabla ya kuzisambaza katika Halmashauri.

•  Wafugaji kuhimizwa kutumia madume bora na mbegu bora kwa ng'ombe wao wa kienyeji ili kuzalisha mitamba chotara kwa ajili ya maziwa na nyama.

•  Kupunguza vifo vya ndama wa ng'ombe wa asili vinavyotokana na magonjwa ya kupe toka asilimia 35 mpaka asilimia 5 na vile vya ng'ombe wa maziwa toka asilimia 8 mpaka 2 na kuwahamasisha wafugaji kuogesha mifugo yao na kufuata kanuni bora za ufugaji.

•  Kufanya ziara ya mafunzo kwa lengo la kujifunza mafanikio ya nchi ya Ethiopia hususan jiji la Addis Ababa katika kusindika na kutengeneza bidhaa za ngozi kwa lengo la kuongeza tija.

•  Kuendelea kutenga maeneo ya ufugaji na kuhimiza wafugaji kuyaendeleza maeneo yao na kuweka programu za unenepeshaji wa mifugo.

•  Kuendelea kuelimisha Wafugaji umuhimu wa kutumia mbinu za ufugaji bora na kuvuna mifugo yao kwa wakati ili kubadili tabia yao ya kichungaji na kuwa wafugaji kupitia vituo vya kuwaendeleza wafugaji (Farmers Extension Centres) na Chuo cha Wafugaji cha Kikulula kwa kutoa mafunzo kwa vitendo kwa wafugaji.

•  Mifuko ya LDF (Livestock Development Fund) kuanzishwa katika Wilaya zote na kuitunisha kama ilivyo agizo la Serikali ili iweze kusaidia kuleta maendeleo ya mifugo Wilayani.

Namna ya kukabiliana na changamoto

Mkoa unachukua hatua mbalimbali ili kukabiliana na changamoto zinazojitokeza katika Sekta ya Mifugo ingawaje nguvu za ziada zinahitajika kutoka Serikali Kuu kukabiliana na changamoto hizo, kama vile kuwaondoa wahamiaji haramu na mifugo yao ambao mara nyingi ni tishio kwa uingizaji wa Magonjwa ya Mifugo, kusababisha migongano isiyokwisha kati ya wananchi na wahamiaji haramu, wizi, ujambazi pamoja na nchi jirani kufaidika zaidi na rasilimali ndogo tuliyonayo.

Mkoa umeendesha zoezi la kuwaondoa mifugo haramu katika mapori ya Burigi na Biharamulo. Pia mkoa unaendelea kuweka mpango murua wa kuheshimiana kati ya vijiji vilivyomo ndani ya Huria za Taifa katika kusuluhisha mgogoro wa ardhi uliopo kati ya Wawekezaji, Kampuni ya Ranchi za Taifa (NARCO) na Wanavijiji.

Ili kudhibiti wimbi la mifugo inayoingizwa kiholela mkoani Kagera ni muhimu kuendelea kuboresha mazingira ya wakaguzi waliopo katika vituo vya mipakani na kupeleka wengine kwenye vituo ambavyo havina wataalam.